Historia

Dwór u Kossaków w Górkach Wielkich to zabytkowy zespół pałacowo-folwarczny o bogatej historii sięgającej XVIII wieku. Dwór wzniósł w pierwszej połowie XVIII wieku Hieronim (lub Erdmann) Marklowski w miejscu starszego modrzewiowego budynku, nadając mu masywną, murowaną formę z rokokowymi dekoracjami i wysokim dachem mansardowym. Po spadkobiercach Marklowskich majątek przeszedł na Habsburgów i Komorę Cieszyńską, gdzie służył jako spichlerz i siedziba zarządców. Spichlerz, ponad 300-letni zabytek, stanowił kluczowy element folwarku wraz z gorzelnią i innymi zabudowaniami gospodarczymi.​​

Era Kossaków

W 1922 roku dwór wydzierżawili, a potem kupili Tadeusz Kossak z żoną Anną, przenosząc się z Kresów Wschodnich; rok później dołączyła owdowiała córka Zofia Kossak-Szczucka. Rezydencja stała się centrum kulturalnym – gościli tu pisarze jak Jan Parandowski, Maria Dąbrowska, Stanisław Ignacy Witkiewicz, malarze oraz harcmistrz Aleksander Kamiński, który założył tam szkołę instruktorską. Tadeusz Kossak zajmował się hodowlą bydła, a park wokół wzbogacono drzewami.​​

Wojna i odbudowa

W 1939 roku rodzina opuściła dwór z powodu okupacji niemieckiej, która urządziła w nim szkołę gospodarstwa wiejskiego; dwór spłonął w 1945 roku. Ruiny dworu częściowo odbudowano w 2010 roku i powstało w nich Centrum Kultury i Sztuki „Dwór Kossaków” prowadzone przez Fundację im. Zofii Kossak. W 2022 roku powiat cieszyński otrzymał w darowiźnie od Rodziny ruiny dworu, park, muzeum Zofii Kossak oraz spichlerz. Remont spichlerza z przeznaczeniem na centrum edukacyjno-kulturalne i kawiarnię ukończono we wrześniu 2025 roku.